Loop jij kans op een burn-out?

5 december 2011

 

Ben je vaak moe? Slaap je slecht? Pieker je veel? Voel je je gejaagd? Of juist futloos? Ben je snel geïrriteerd? Huil je makkelijker dan normaal? Is je rook- of drankgebruik toegenomen?

Dit is zomaar een kleine greep burn-outklachten, waarvan ik vurig hoop dat je ze niet herkent. Herken je ze wel? Wees dan alert en doe je voordeel met de vijf tips in dit artikel.

Als je langdurig te kampen hebt met stress, frustraties en hoge druk kunnen er allerlei klachten ontstaan, waarvan je in eerste instantie denkt dat ze vanzelf wel weer zullen verdwijnen. De kans is groot dat je stug doorgaat.

Vooral mensen die erg betrokken zijn bij hun werk en ook nog eens beschikken over een hoog verantwoordelijkheidsgevoel en een groot doorzettingsvermogen, lopen een groot risico op een burn-out. Het is het eindstadium van langdurige roofbouw op je lichaam, dat zich soms pas na jaren van opeengestapelde stress openbaart.

Een burn-out lijkt zich misschien van de ene op de andere dag aan te dienen, maar in werkelijkheid is het de bittere uitkomst van een probleem dat al veel langer speelt.

En daar zit nu precies het lichtpuntje!

Wanneer je dat probleem dus eerder herkent en erkent, hoeft het zover niet te komen. In het hele proces voorafgaand aan die echte megadip krijg je allerlei signalen. Neem je die niet serieus en ga je onveranderd door, dan wordt het steeds nijpender. Hoe meer last je krijgt van overbelasting en stress, hoe moeilijker je de signalen namelijk nog kunt oppikken. Laat staan er wat aan doen. Het is dus van groot belang om die signalen zo snel mogelijk serieus te nemen. Ze hebben je werkelijk iets te vertellen.

En dat is de eerste van vijf tips om een dreigende burn-out vroegtijdig de das om te doen.

1. Wees alert op fysieke en emotionele signalen en neem ze serieus

Ik zet er een aantal voor je op een rijtje: vermoeidheid, prikkelbaarheid, besluiteloosheid, onzekerheid, slecht slapen, concentratieverlies, sociale contacten uit de weg gaan, vage klachten als hoofdpijn en maagpijn, angstgevoelens, hartkloppingen, onrust, gebrek aan eetlust, geen zin in seks, meer roken en drinken.

2. Maak de balans op van je huidige werk

Hoe enthousiast ben je nog over je werk? Vind je het eigenlijk nog wel leuk wat je doet? Het zal je niet verbazen dat ik je aanmoedig om je baan eens goed onder de loep te nemen. Om te beginnen heb ik een simpel hulpmiddel voor je. Maak een lijst met alle activiteiten in je werk. Maak vervolgens onderscheid tussen wat je leuk vindt en waar je goed in bent. Kijk vervolgens vooral naar de activiteiten die je prima afgaan, maar die je eigenlijk helemaal niet leuk vindt om te doen. In die categorie schuilt namelijk een groot burn-outrisico.

3. Wees je bewust van je karakter

De ene persoon is meer stress- en burn-outgevoelig dan de ander. Perfectionisme, hulpvaardigheid, verantwoordelijkheid, moeilijk nee kunnen zeggen, doorzetten, de lat hoogleggen… Dit zijn typische eigenschappen die maken dat je een grotere kanshebber bent. Het helpt als je jezelf goed kent en weet waar je valkuilen liggen.

4. Leef gezond

Ik geloof in de welbekende uitdrukking “Een gezonde geest in een gezond lichaam”. Het rare is dat mensen soms zó slecht voor zichzelf zorgen. We eten te vet en te zoet, we slapen te weinig, we bewegen nauwelijks en we drinken en roken te veel. We maken regelmatig goede voornemens, maar het ontbreekt aan discipline om ons eraan te houden. Dus… Ik ga het niet verder uitleggen, je weet het best!

5. Lucht je hart bij anderen

Praten over stressvolle situaties helpt. Als je alles in je eentje blijft overdenken, dan kun je gek worden van je eigen gepieker. Laat je baas weten waar je mee worstelt. Soms is een kleine wijziging in je werk voldoende om je energiebalans te herstellen. Maak je beste vriend of vriendin deelgenoot van je gevoelens. Dat lucht op en geeft je nieuwe perspectieven. Houdt de stress langer aan, zoek dan professionele hulp. De stap nemen om er serieus aan te gaan werken, geeft je sowieso een goed gevoel.

Met deze tips ben je beter in staat om die gevreesde burn-out buiten de deur te houden. Hij ligt wellicht op de loer. Mocht je de signalen herkennen, dan hoop ik dat je ze serieus neemt en bereid bent er iets aan te doen. Jij bent degene die kunt beslissen om zaken anders aan te gaan pakken dan je tot nu toe gedaan hebt. Misschien weet je nog niet hoe, maar dat geeft niet. Als je wilt, help ik je graag om daar achter te komen.

Nicolette Heinsbroek